SQL IN Operatoru ile Kapasiteden Fazla Çoklu Sorgulama

24 Haz

SQL sorgularında IN operatoru kullanarak WHERE şartı içerisinde çok fazla sayıda kriter belirleyerek sorgulama yapılabilmektedir.

SELECT 
   * 
FROM 
   Customers
WHERE 
   Country IN ('Germany', 'France', 'UK');

Bazı database engine’ler IN operatörü içerisinde kısıtlamalar getirir. Örneğin oracle IN içerisine default ayarlarda en fazla 1000 kayıt almaktadır. Bu gibi durumlarda kısıtlama ayarlarına müdahale edilemiyorsa IN operatorlerini OR ile birleştirerek kullanabilirsiniz.

SELECT 
   * 
FROM 
   Customers
WHERE 
   Country IN ('Türkiye', 'France', 'UK', ...) //1000 adet
   OR
   Country IN ('Italy', 'China', 'Russia', ...) //1000 adet
   OR
   Country IN ('Japan', 'Spain', 'Germany', ...) //1000 adet;

Bu yöntemi gerektirecek durumlara çok sık rastlanmasada dış kaynaklardan gelen Excel, XML, vs dosyalarından gelen verilerde arama yapmak durumunda kaldığınızda size bir çıkış yolu olabilir.

Fullstack Developer Nasıl Olunur?

16 Nis

Fullstack developer doğulmaz, fullstack developer olunur. Peki o zaman fullstack developer nedir? Fullstack deceloper olanlar neleri bilmelidir?

“Her şey hakkında bir şey öğrenmeye ve bir şey hakkındaki her şeyi öğrenmeye çalışın.” demiş Thomas H. Huxley. Uzmanlık alanında geliştirme yapmak, bu felsefeye uygun olsa da, fullstack olmak her şey hakkıında biraz daha fazla şeyler bilmeyi gerektirir.

O halde fullstack developer olanların alet çantasında neler bulunmalıdır? Başlıklar halinde belirtmek gerekirse;

  • Front End
  • Back End
  • Database
  • Mobile
  • Dev/Ops

Front End

  • Temel Bilgiler
    • HTML
    • CSS
    • JS
  • Framework ve Kütüphaneler
    • Angular
    • React
    • Vue
  • Arayüz Tasarım Araçları
    • Bootstrap
    • Material Design
  • Paketleme araçları
    • Babel
    • Webpack

Back End

  • Programlama Dilleri
    • C#
    • Java
    • Python
    • Javascript (Nodejs)
    • Ruby on Rails
  • ORM Araçları
    • Entity Framework
    • NHibernate
    • Hibernate
  • Cache Araçları
    • Redis
    • Memcached
  • Mesaj Kuyruk Yapıları (Message Queuing)
    • RabbitMQ
    • Kafka
  • Programlama Paradigmaları ve Disiplinleri
    • Object Oriented Programming
    • Functional Programming
    • Design Patterns
    • API (REST/SOAP)
    • SOLID Prensipleri

Database

  • RDBMS (Relational Database Management Systems)
    • PostgreSQL
    • Oracle
    • MsSQL
    • MySQL
    • SQLite
  • NoSQL
    • MongoDB
    • Cassandra
    • CouchDB

Mobile

  • Android
    • Java
    • Kotlin
  • iOS
    • Objcetive-C
    • Swift
  • Hybrid
    • React Native
    • Ionic Framework
    • Xamarin
    • Unity

DEV/OPS

  • Altyapı (Infrastructure)
    • AWS
    • Azure
    • Google Cloud
    • Heroku
  • Otomasyon (Automation)
    • Azure Devops
    • Jenkins
    • GitLab
    • Github
    • Travis CI
    • Circle CI
    • TeamCity
  • Sanalaştırma (Virtualization)
    • VMWare
    • Hyper-V
    • VirtualBox
  • Konteynırlaştırma (containerization)
    • Docker
    • Hyper-V Containers
    • Kubernetes
    • Openshift

Fullstack developer olanlar yukarıda belirtilen araçların hepsini birden çantasında bulundurmak zorunda değildir. Ancak her başlıktan bir araç seçerek o araç hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Avantaj ve dezavantajlarını hakkında fikir sahibi olmalıdır. Bu sayede developer, bir projede hangi aracı kullanması gerektiği hususunda bilgi sahibi olacaktır.

IIS Rewrite ve Olası Hatalar

7 Mar

IIS üzerinde bulunan Rewrite modülü, URL için yeniden yazma diye adlandırılan kuralları uygulamayı sağlar.

  • Dış dünyaya açık olmayan iç sunuculara erişimin kontrolü
  • Kurumunuzdan tek bir IP üzerinden erişim sağlanabilen URL adreslerine erişimin çoğaltılabilmesi ve güvenlik altına alınabilmesi

gibi bir dizi kuralların uygulanması URL Rewrite modülü ile gerçekleştirilebilir. Bunun için IIS üzerinde bir Web site veya bir web site içerisine oluşturulan bir uygulama üzerinden bu kurallar tanımlanabilir.

Kurallar IIS arayüz ekranından tanımlanabildiği gibi, web sitesi dizininde bulunan Web.config dosyasında de tanımlanabilmektedir. Zaten arayüzden yapılan ayarlar da Web.config içerisine yazılmaktadır.

Örnek Kurallar

Bu kurallara göre,

  • Kuralı uyguladığınız siteye, örneğin http://uygulama.com/api şeklinde gelen talepler http://172.16.10.11/api adresine yönlendirilir.
  • http://uygulama.com/api?a=1&b=2 ile gelen querystring parametreleri aynı şekilde yönlendirmeye taşınır.
  • http://172.16.10.11/api adresindeki api, basic authentication ile doğrulama gerektiriyor. Kullanıcı adı ve şifre bilgileri Base64 string olarak kodlanıp sunucu değişkeni(server variable) olarak eklenmektedir.

Server Variable Hatası

Kurallara ServerVariables eklendiğinde karşılaşılabilecek olası hatlardan biri 500 internal error olacaktır.

Hata sayfasında hata hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır. Detaylı bilgileri alabilmek için Web.config içerisinde hata aşağıdaki ayarları yapabilirsiniz.

<system.webServer>    
   <httpErrors errorMode="Detailed" />     
</system.webServer> 
<system.web>     
    <customErrors mode="Off"/>
</system.web>

Bu ayarlamadan sonra hata detaylarını şu şekilde görebilirsiniz.

HTTP Error 500.50 – URL Rewrite Module Error.

The server variable “HTTP_Authorization” is not allowed to be set. Add the server variable name to the allowed server variable list.

Hata detayına göre Server Variable olarak kullanılacak bilginin IIS web sitesinde önceden belirtilmesi gerekmektedir. Bunun için URL Rewrite penceresinde, sağ taraftaki View Server Variables kısmından HTTP_AUTHORIZATION değişkenini eklemelisiniz. Bu sayede URL Rewrite modülüne, Authorization header tanıtılmış olacak ve hata ortadan kalkacaktır.

Hayat kavanozuna önce önemli şeyleri yerleştirin

6 Şub

Bu videoda, insan hayatının bir kavanoz misali nasıl doldurulması gerektiği anlatılmaktadır. Önce kavanozda topların üzerine sizi eksik yapan şeyler yazılmış ve kavanozun içerisine atılmış. Bunlar; aileniz, arkadaşlarınız, sevgiliniz, yedikleriniz, içtikleriniz, hobileriniz veya tutkularınız olabilir. Tüm bunlarla dolu bir hayatta, başka hiç bir şeye yer yokmuş gibidir. Ama hayatınıza başka şeyleri de sığdırabilecek boşluklar hala vardır. Toplarla dolu bir kavanoza ince çakıl taşları döküldüğünde topların arasındaki boşluklara sığdığı gibi. Bunlar sizin işiniz, mesleğiniz, arabanız, eviniz, paranız olabilir. Bunlar önemlidir, ancak bunlar olmasa da hayatınız yine de doludur. Siz bunların hepsine birden sahipseniz gerçekten şanslısınız. Çakıl taşları eklenen kavanozda hala boşluklar vardır. Bu boşluklar da daha ince kum taneleri ile doldurulabilir. Bunlar izlediğiniz filmeler, maçlar, oynadığınız oyunlar, spor aktiviteleriniz olabilir. Bunlar nefsinize hitap eden şeylerdir ve önemsizdir.

Şimdi boş bir kavanoza önce ince kum tanelerini, sonra çakıl taşlarını ve sonra da topları doldurmayı deneyin. Topların yarısı dışarda kalacaktır. Yani hayatınızı önce hobilerinizle, sonra iş para ile, sonra da asıl ihtiyaçlarınızla doldurmaya kalktığınızda asıl ihtiyaçlarınıza yer kalmayacaktır.

Yerleşim sıralamasının hayatınızı nasıl etkilediğini gördünüz mü?

Arcgis Server Domain Query

17 Oca

Arcgis ile oluşturulan Geodatabase üzerinde tanımlanan attribute domain yani kod listeleri arcgis server üzerinden yayınlanmaktadır.

Tanımlanan attribute domain’ler feature class üzerindeki alanlara eklenebilmektedir. Örneğin tablodaki land_type alanına yukarıdaki LandValue tipi atanabilmektedir. Kullanıcılar ekranda “Residential” değerini görürken değer olarak “Res” kullanırlar. Bu yöntem web ortamındaki combobox ile benzer özelliktedir.

Tanımlanan kod listelerine arcgis server yayınları üzerinden erişmek mümkündür. Yayınlanan FeatureServer veya MapServer aresindeki queryDomains adresi sorgulamak için gerekli arayüzü sağlar.

Aşağıdaki örnekte örnek arcgis server adresinden bir kesit sunulmuştur.

https://sampleserver6.arcgisonline.com/arcgis/rest/services/Water_Network/FeatureServer/queryDomains?layers=16&f=html

"domains": [
  {
   "type": "codedValue",
   "name": "piPipeMaterial",
   "description": "Pipe material types based on NASSCO standards",
   "codedValues": [
    {
     "name": "ABS Plastic",
     "code": "ABS"
    },
    {
     "name": "Asbestos Cement",
     "code": "AC"
    }],
   "fieldType": "esriFieldTypeString",
   "mergePolicy": "esriMPTDefaultValue",
   "splitPolicy": "esriSPTDefaultValue"
  }

Liste çok uzun olduğu için bir kısmı alınmıştır.

Elde edilen bu kod listesini web veya desktop uygulamalarda kullanmak mümkündür. Bu şekilde alan tipinden policy tiplerine kadar bütün bilgileri edinebiliyoruz.

ArcGIS Subtype Kullanılan FeatureClass ile Domain Kullanımı

7 Oca

ArcGIS platformunda oluşturulan coğrafi veri tabanları (geodatabase) üzerinde attribute domain’ler oluşturarak veri tabanındaki bütün FeatureClass’lar üzerinde kullanabilirsiniz. Attribute domain’ler FeatureClass üzerinde tanımlanan filed veri tipi ile uyumlu olmalıdır. Çünkü her attribute domain bir veri tipine sahiptir. Bu veri tipleri:

  • Short
  • Long
  • Float
  • Double
  • Text

Örnek bir attribute domain aşağıdaki gibi tanımlanabilir.

Burada “su_tipi” adında bir attribute domain oluşturulmuştur. Aldığı değerler ise code ve description alanlarına doldurulmuştur.

Hazırlanan attribute domain, bir feature class içerisindeki field üzerine aşağıdaki şekilde eklenip defalut değeri seçilebilir.

Artık siz içmesuyu ana hat çizimi yaparken su tipleri otomatik olarak “Arıtılmış” değerlerini almış olacaktır.

Dikkat

Ancak, eğer tanımladığınız feature class(şekilde içmesuyu ana hattı) üzerinde oluşturduğunuz bir subtype varsa attribute domain değerleri otomatik olarak gelmeyebilir. Bu durumda Arcgis Pro üzerinde attribute domain neden çalışmıyor diye düşünebilirsiniz. Ancak Arcgis Pro üzerinde subtype oluşturulduğunda her type için farklı attribute domain özelliği tanımlayabilme yeteneği getirilmiştir. Bu nedenle siz her bir subtype için değerleri yeniden belirlemek durumunda kalabilirsiniz. Eğer tanımlamazsanız çizim yaparken attribute değerleriniz null olarak gelebilir.

Yukarıdaki içmesuyu ana hat feature class üzerinde “*hat_tipi” field biraz daha koyu renkle ve “*” ile işaretlenmiştir. Bunun nedeni, hat_tipi alanında bir subtype tanımlanmış olmasıdır. Bu durumda her bir subtype üzerinde attribute domain tanımlamalarını tekrar gözden geçirmek durumunda kaldım. Eğer attribute domain tanımlamanızı, subtype oluşturduktan sonra yaptıysanız bu ayarları mutlaka kontrol etmelisiniz.

Subtype ekranında her bir su_tipi alanının belirlenmiş olduğunuzda artık bir sorun ile karşılaşmazsınız.

Neden Geliştiriciler Apple Mac ürünlerini Tercih Eder?

15 Ara

Yazılım ve sistem geliştirici seviyesindeki kullanıcılar genelde Apple Mac ürünlerini tercih ederler. Geliştirici dünyasında en sık görünen ürün ise MacBook laptoplardır. Uluslararası sunumlar, webcast gibi aktivitelerde genelde Apple logosu görünür.

Bunun tercihin sebepleri en genel hatlarıyla nelerdir?

Kullanıcı Dostu

Mac bilgisayarlar gerek dış görünüm ile gerekse macOS işletim sisteminin kullanıcı ara yüzü ve programların kullanıcıyı cezbeden görüntüsü ile kullanıcıların ilgisini çekmektedir.

Donanım Kalitesi

Ekran kalitesi göz alıcı ve çekici. MacBook bünyesindeki alüminyum şase termal özellikleri mac işletim sistemi ile birleştiğinde Mac bilgisayarlar PC bilgisayarlardan daha serin çalışır.

MacOS işletim sistemi Windows işletim sistemine göre daha verimli olduğundan pil ömrü avantajıyla önemli bir tercih sebebidir.

DPI ölçekleme Mac bilgisayarlarda kusursuz gibidir. Mac üstünde 4k doğrudan çalışır.

Fiyat Avantajı

Mac’ler aslında uzun vadede daha ucuzdur. Dolar kurundan dolayı ülkemizde her zaman bu avantaja sahip olamıyoruz. Yurt dışında durum böyle değildir. Elbette, daha az dolar ödeyerek bir Windows PC satın alabilirsiniz. Ancak gerçek sahip olma maliyeti, yalnızca ürünü edinme maliyetine değil, aynı zamanda onu sattıktan veya takas ettikten sonra kalan değere göre de hesaplanmalıdır. Üç yıl önce satın alınan Windows PC ile üç yıl önce satın alınan Mac’in bugünkü değeri karşılaştırıldığında durum anlaşılabilir. Ayrıca Apple ürünlerinin hatalı çıktığında Apple tarafından ücretsiz yenisi ile değiştirilmesi de önemli bir avantajdır.

Güvenilirlik

MacBook işletim sistemi macOS olarak adlandırılır ve Apple bilgisayarlar için oluşturulmuştur. Apple yalnızca kendi işletim sistemlerinin tek başına oluşturduğu Mac, iPad, iPhone, Watch, TV gibi küçük bir aygıtlar listesine destek vermektedir. Yazılım ve donanım birbiriyle uyumlu çalışır ve bu nedenle MacBook çok kararlıdır. Buna karşılık Windows, 1000 üzerinde cihaza destek verir. Bu durum Apple ürünlerinin daha uyumlu, verimli ve güvenilir bir deneyim sunmasını sağlar.

Güvenlik

Virüsler için endişelenmenize de gerek yoktur çünkü macOS için çok fazla virüs yoktur. Ancak yine de MacBook’unuzda entegre ek güvenlik özellikleri de vardır. Apple, sistemin güvenli ve güvenilir kalması için macOS’u düzenli olarak günceller.

Uzun Süreli Destek

Eski model Mac bilgisayarlarda bile en son iOS sürümünü çalıştırmak mümkün olabilmektedir. Bu durumu Windows çalıştıran PC’lerde görmek zordur. Yeni bir windows sürümü yayınlandığında eski bir bilgisayarın video sürücüsü desteklenmeyebiliyor. Windows dizüstü bilgisayar üreticileri genellikle bir aygıt üretir ve sürmekte olan sürücü güncellemelerini ve hata düzeltmelerini görmezden gelir. Apple’ın bakımlı donanım ekosistemi, uzun süreli sürücü desteği sağlamaya yardımcı olur. Bununla birlikte, Microsoft’un Surface çizgisini genişlettiğini görmek çok güzel, bugünün Mac aygıtlarıyla aynı uzun vadeli desteğin tadını çıkarmayı planlıyor.

Çevre Birimleri

MacBook Pro, ek bir kablo ile Dual 4K ekranlar ve monitör aynı USB-C kablosuyla makinenize güç sağlar.

Bash Komutları

MacOS işletim sistemi kullanışlı bir terminale sahiptir ve bash komutlarını çalıştırmaktadır. Terminal ve bash komutları geliştiriciler için çok önemlidir.

Bash komutları MacOS işletim sisteminin dosya yapısına uygundur. Her ne kadar windows işletim sisteminde de bash komutları çalışsa da alt taraftaki dosya yapısı buna uygun değildir. Linux ve macOS üzerinde benzer bash komutları çalıştırılabilir. Her iki işletim sistemi de aynı kökenden (Unix) gelse de yıllar boyu süren geliştirilme safhalarından sonra bile kullanıcı alışkanlıkları ve komut yapıları pek değiştirilmemiştir.

Git ve türevi versiyon kontrol sistemleri de yine ek gereksinime ihtiyaç duymadan doğrudan terminal üzerinden kullanılabilmektedir.

Geliştirme Ortamı

MacOS, web sunucularının çoğu tarafından kullanılan yerel bir UNIX ortamına sahiptir. Bu nedenle aynı ortama sahip bir macOS bilgisayarda geliştirme yapmak önemlidir. Bu sayede MacBook bilgisayarda geliştirilen kodlar sunucuda da sorunsuz çalışacaktır.

Geliştiricilerin kullandığı araçların çoğu Unix’ten geliyor ve MacOS işletim sisteminde UNIX’in gücünü kullanmak konforlu bir geliştirme sağlar.

iOS ve OS X uygulamaları geliştirmek ve yayınlamak için Mac bilgisayarlara ihtiyaç duyulur. MacOS bilgisayarlarda Windows ve Linux için yazılım oluşturmak ve test etmek büyük bir çaba gerektirmez, bu arada OS X’i bir Windows veya Linux bilgisayarda çalıştırmak oldukça zahmetlidir.

Emeğinizi Paçavraya Çevirmeyin

6 Ara

Hangi meslek erbabı olursanız olun, daima mesleğinize saygılı olun. Emeğinizi paçavraya çevirmeyin.

Emeği paçavraya çevirmek nasıl olur?

Mesleğinizi elinize alana kadar harcadığınız sürede okul, iş, tecrübe edinme derken on yıllar geçtiğini göreceksiniz. Bu yıllar geçerken sadece sizden değil, sizi bakmakla yükümlü olanların da emekleri harcanmıştır. Artık bir mühendis, mimar, usta, doktor veya sanatkar olmuşsunuzdur. O gün gelmiştir ve bir tanıdığınızın işletmesinde veya üretim tesisinde mesleğinizle ilgili bir iş yapılması konusunda size ihtiyaç duyulmuştur. Siz de bunun çok kolay bir iş olduğunu, hatta para bile vermelerine gerek olmadığını söyleyerek işi yapmışsınızdır. O andan itibaren artık mesleğinizin erbabı olmaktan çıkıp, kölesi olursunuz. Mesleğinizin itibarını yerlere serersiniz. Bir süre sonra mesleğinizin yeterince kazandırmadığına karar verip iş değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Evet yaptığınız iş belki yarım saat belki bir saat sürecek bir iştir. Ancak mesleğiniz yılların birikimi ile kazanılmıştır.

Bir de işe tersten bakalım. Bedelsiz veya çok ucuza iş yaptığınız işletmelere sizin işiniz düştüğünde en fazla yüzde beş veya yüzde on indirim alabilirsiniz. Halbuki işletmenin yaptığı nedir ki? Verdiği siparişlerle tedarik ettiği ürünlere elini bile sürmeden rafa yerleştirmek bu iş adımlarından biridir. Daha sonra ürünlere elini bile sürmeden müşteriye fatura kesmek is diğer bir basit adımdır. Ama bu sürecin bu kadar basit olduğunu size asla hissettirmezler. Bir diş hekiminin koltuğunda tek bir dişinize dolgu yapmak için sekiz on saat süre ayrılmaz. Hiç bir doktorun muayenehanesinde iki saat geçirmezsiniz. Bir avukatın ofisinde on saat danışmanlık hizmeti almazsınız. Evde makineniz arıza verdiğinde evinize gelen teknik servis elemanı en fazla yarım saat işlem yapar ve ücretini tam alıp gider. O halde siz de mesleğinizi yani emeğinizi paçavraya çevirmemelisiniz. Bunu yaparsanız aç kalırsınız. Sevdiğiniz işi bırakıp, sevmediğiniz işleri yapmak zorunda kalırsınız. Çok basit diye küçümseyerek yaptığınız işlerle kendi kendinize ve diğer meslektaşlarınıza zarar verirsiniz.

Burada kastım adım başı her hizmetinizden bedel istemeniz değildir. Ya da arkadaşlarınıza, dostlarınıza çıkar ilişkileri ile yaklaşıp, sizden her yardım isteyenden bir karşılık almakta değildir. Burada profesyonel dünyadaki iş yaklaşımından bahsetmek istedim.

Unutmayın, dünya üzerinde sömürülmeye en müsait olan ve en çok sömürülen şey emektir. Yaptığınız işte kesinlikle hakkınızdan fazlasını almayın. Ama hakkınızı da kurda kuşa yem etmeyin. Unutmayın, çalışmak emek satmaktır. Yani ömrünüzden bir parçayı feda etmektir. Bunu bedelli veya bedelsiz yapmak size kalmıştır.

Document Object Model (DOM) Nedir?

18 Kas

Document Object Model (DOM), hem HTML hem de XML için bir uygulama arabirimidir(API). DOM Türkçe’de Belge Nesne Modeli olarak adlandırılabilir.

DOM tüm sayfayı, düğüm hiyerarşisinden oluşan bir belge olarak oluşturur. Bir HTML veya XML sayfasının her bölümü bir düğümden türetilmiştir. Bu düğümlerin her biri ayrı birer nesnedir.

<html>
   <head>
      <title>E-Ticaret</title>
   </head>
   <body>
      <h1>Kategoriler</h1>
   </body>
</html>

Bu kod, DOM kullanılarak bir düğüm hiyerarşisi olarak aşağıdaki şekilde çizilebilir. Bir web sayfası yüklendiğinde, internet tarayıcısı(Chrome, IE, Mozilla, vs) sayfanın DOM modelini oluşturur.

DOM yapısı, bir belgeyi temsil eden ağaç yapısını oluşturarak, geliştiricilere belgenin yapısı üzerinde kolay bir denetim yapabilmelerini sağlar. Hangi nesnenin hangi nesneye bağlı olduğu kolay bir şekilde öğrenilebilir. Ağaçtaki düğümler DOM API sayesinde kaldırılabilir veya ağaca yeni bir düğüm eklenebilir.

DOM ve Javascript İlişkisi

DOM JavaScript’e özgü değildir ve aslında pek çok başka dilde uygulanabildiğidir. Ancak Web tarayıcıları için DOM, ECMAScript kullanılarak uygulanmıştır ve artık JavaScript dilinin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Javascript DOM ile dinamik HTML oluşturmak için daha etkili işlemler yapabilmektedir.

  • Sayfadaki tüm HTML öğelerini ve HTML attribute değerlerini değiştirebilir.
  • Sayfadaki tüm CSS stillerini değiştirebilir.
  • Mevcut HTML öğelerini ve özniteliklerini kaldırabilir.
  • Yeni HTML öğeleri ve öznitelikleri ekleyebilir.
  • Sayfadaki mevcut tüm HTML olaylarına yanıt verebilir.
  • Sayfada yeni HTML elementi ekleyebilir.

DOM Neden Gerekli Hale Gelmiştir?

Web uygulamalarının yaygınlaşmaya başladığı yıllarda Internet Explorer 4.0 ve Netscape Navigator 4.0 ile birlikte, geliştiriciler ilk kez bir Web sayfasının görünümünü ve içeriğini sayfayı yeniden yüklemeden değiştirebilir hale gelmişlerdi. DHTML (Dynamic HTML) doğmuştur. Bu olay web teknolojisinde adeta yeni bir sayfa açmıştı. Fakat yeni bir sorunu da beraberinde getiriyordu. Microsoft ve Netscape gibi ticari firmalar DHTML’yi geliştirme sürecinde kendi yollarından gittiler. Böylece Web geliştiricilerinin herhangi bir Web tarayıcısı tarafından çalıştırılabilen tek bir HTML sayfası yazabildikleri dönemi sona erdirdiler. Buradaki tehlike, Microsoft ve Netscape firmalarının önüne geçilmediği taktirde Web’in iki gruba bölünecek olmasıydı.

Web’in platform bağımsız doğasını korumak için bir adım atıldı. Web standartları oluşturmakla görevli olan World Wide Web Consortium (W3C), DOM üzerinde çalışmaları başlatmıştır. DOM W3C trafından üç bölümde oluşturulmuştur.

  • DOM Core
  • DOM XML
  • DOM HML

DOM zamana bağlı olarak seviyeler halinde gelişim göstermiştir.

DOM Level 1

1998 yılında W3C tarafından tavsiye edilmiştir tek amacı belgenin yapısını oluşturmaktır. İki modülden oluşur.

  • DOM Core: Bir belgenin herhangi bir bölümüne kolayca erişmeyi ve belgede düzenleme yapmayı sağlar.
  • DOM HTML: DOM Core genişletilerek HTML’e özgü nesneler ve yöntemler eklenmiş halidir.

DOM Level 2

Bu seviyede DOM’a fare ve kullanıcı arabirimi olayları(events) ve stil sayfaları yanında yeni modüller eklendi.

  • DOM Views: Belgenin CSS Stil’den önce ve CSS Stil’den sonraki görünümlerini izlemek için arayüzleri tanımlar.
  • DOM Events: Olaylar için arayüzleri tanımlar.
  • DOM Style: CSS tabanlı stilleri yönetmek için arayüzleri tanımlar.
  • DOM Traversal and Range – bir belge ağacında gezinmek ve düzenleme yapmak için arayüzleri tanımlar.

DOM Level 3

Bu seviyede, belgeleri tek tip bir şekilde yükleme ve kaydetme yöntemlerinin yanı sıra bir belgeyi doğrulama yöntemleri DOM’a eklenmiştir.

Kaynaklar
  • Professional JavaScript for Web Developers 3rd Edition, Nicholas C. Zakas
  • https://www.w3schools.com/js/js_htmldom.asp