Microsoft Message Queuing ya da kısa adıyla MSMQ teknolojisi, aralarında sürekli bir bağlantı gerektirmeyen dağıtık sistemlerde uygulamaların emniyetli bir şekilde iletişim kurmalarını sağlayan bir protokoldür.
Dağıtık sistemlerde çalışan bir uygulama MSMQ üzerinde kuyruğa bir mesaj gönderir ve sıradaki işlemlerden kendi iç sürecini işletmeye devam eder. Sistemde bu mesaja ihtiyacı olan diğer bir uygulama bu kuyruğa giderek ilgili mesaj varsa alır ve kendi sürecini başlatır. Aşağıdaki resimde bu durum bir grafik üzerinde ifade edilmiştir.
Bu sayede birbirinden bağımsız çalışan iki ayrı sistem, birbirlerini beklemeden görevlerini yerine getirebilmektedir.
Örneğin bir web sitesi üzerinde yapılan işlemler sonrasında kullanıcı bilgilendirme amaçlı E-Posta gönderiliyor olsun. E-Posta gönderme işlemi ayrı bir mail sunucu üzerinden yapılacaktır. Kullanıcı, bir üyelik formunu doldurup gönderdikten sonra sürecin tamamlanmasını beklemeye başlar. Bu aşamada form bilgileri veri bankasına yazılır ve kullanıcıya bir bilgilendirme mesajı gönderilir. Ancak E-Posta sunucusu geç yanıt verirse veya arızalı durumda ise kullanıcının kayıt süreci yarım kalacaktır ve eksik bir işlem yapılmış olacaktır. Bunun sebebi web uygulamasının, ayrık bir sistem olan E-Posta sunucusuna bağımlı olmasıdır. Bu gibi durumları garanti altına alabilmek için kullanıcıya gönderilecek olan E-Posta bilgileri kayıt sürecinde MSMQ sistemi üzerinde kuyruğa eklenir. Bir başka uygulama bu kuyruğu kontrol ederek E-Posta gönderme işlemlerini gerçekleştirir. Yani iki ayrık sistem birbirinden izole hale getirilerek çalışma süreçleri birbirini etkilememiş olur.
MSMQ teknolojisinin kullanım amacı, dağıtık sistemlerde asenkron ve birbirinden bağımsız süreçler oluşturarak performans artışı sağlamaktır. Dağıtık sistemde çalışan bileşenlerden bir veya birkaçının devre dışı kalması durumunda sistemin iç süreçlerinin devam edebilmesi garanti altına alınabilmektedir. Ağa sürekli bağlı olmadan yürütülen işlemlerde sonuçlar sisteme mesaj şeklinde aktarılabilir ki buna sahada satış yapmak için kullanılan uygulamalar örnek verilebilir.
Kullanım alanları:
- Kritik öneme sahip uygulamalar. Örneğin E-Ticaret, Bankacılık gibi.
- İş akışlarının oluşturulduğu uygulamalar.
- Gömülü sistemler.
- Sahada satış, sipariş uygulamaları.
MSMQ teknolojisi işletim sistemi üzerinde Windows özelliği olarak gelmektedir. İsteğe bağlı açılabilen bir özelliktir. Kişisel bilgisayar ve sunucu işletim sistemlerine göre birçok versiyona sahiptir. Aşağıdaki listede işletim sistemi türlerine göre MSMQ versiyonlarının gelişimi sunulmuştur.
MSMQ Versiyonları:
- MSMQ 1.0, Microsoft Windows NT, Windows 95, 98 sürümleri üzerinde çalışan versiyondu.
- MSMQ 2.0, Microsoft Windows 2000 üzerinde çalışan versiyon.
- MSMQ 3.0, Microsoft Windows XP Professional ve Server 2003 ailesi üzerinde çalışan versiyondur.
- MSMQ 4.0 Windows Vista ve Windows Server 2008 üzerinde çalışır.
- MSMQ 5.0 Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 üzerinde çalışır.
- MSMQ 6.0 Windows 8 ve Windows Server 2012 üzerinde çalışır.
- MSMQ 6.3 Windows Server 2012 R2 üzerinde çalışır.
Windows 7 veya Windows 8 gibi kişisel işletim sistemlerinde MSMQ özelliğinin açılması Denetim Masası -> Programlar ve Özellikleri -> Windows Özelliklerini Aç veya Kapat linkinden açılan pencereden yapılmaktadır.
Windows 2008 veya 2012 gibi sunucu işletim sistemlerinde ise Server Manager -> Features -> Add Feature linkinden açılan pencereden seçerek yapabiliriz.
MSMQ özelliği işletim sistemine eklendikten sonra Bilgisayar Yönetimi menüsünden görüntülenebilmektedir.
Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.
Kaynak: https://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms711472(v=vs.85).aspx
